Chàng trai 23 tuổi mở startup 10 tỷ USD đối đầu Meta

MỹNoah Shinn, kỹ sư AI từng bỏ đại học, gây sốt khi phát triển trợ lý AI Instinct cạnh tranh với Muse của Meta.

Ở tuổi 23, Noah Shinn, kỹ sư và doanh nhân công nghệ người Mỹ, đã thành lập công ty khởi nghiệp Spear Street Technology tại California. Instinct, trợ lý AI cá nhân hoạt động theo hình thức giới hạn do Shinn phát triển và ra mắt trong mùa hè năm nay, nhanh chóng lan truyền trong giới công nghệ Thung lũng Silicon.

Với Instinct, công ty này gọi vốn thành công hơn một tỷ USD để đạt mức định giá 10 tỷ USD nhờ khả năng thực hiện hành động trực tiếp thay cho người dùng. Sự bùng nổ này biến chàng trai từng bỏ dở đại học thành một trong những nhà sáng lập trẻ sáng giá nhất giới AI, đồng thời đưa công ty khởi nghiệp nhỏ của anh thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với những ông lớn công nghệ như Meta của Mark Zuckerberg.

Sự phát triển nhanh chóng của Instinct đánh dấu một giai đoạn mới trong cuộc đua AI. Sau nhiều năm cạnh tranh nhằm xây dựng chatbot thông minh nhất, cuộc chiến đang chuyển hướng sang phát triển trợ lý có thể hoàn thành công việc như đặt phòng khách sạn, lên lịch họp và xử lý công việc hàng ngày mà không cần nhắc nhở nhiều. Meta và những “gã khổng lồ” công nghệ khác có lợi thế lớn về tiền bạc, sức mạnh tính toán và phân phối.

Nghiên cứu tiên phong về AI

Vài tuần sau khi ChatGPT ra mắt vào tháng 11/2022, Shinn, khi đó là sinh viên Đại học Northeastern, đã phản hồi một bài đăng trên LinkedIn của giáo sư Ashwin Gopinath ở Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), người đang tìm kiếm sinh viên cùng mày mò nghiên cứu công nghệ mới này trong kỳ nghỉ. Gopinath chia sẻ, ông cảm thấy hơi buồn chán trong kỳ nghỉ Giáng sinh và nảy ra một ý tưởng nghiên cứu. Trong ba tháng tiếp theo, Gopinath, Shinn cùng 4 người khác viết một bài báo nghiên cứu thảo luận cách giúp tác nhân AI, công nghệ mới sơ khai vào thời điểm đó, học hỏi tốt hơn từ lỗi đã mắc. Ý tưởng cốt lõi của nghiên cứu là tác nhân AI có thể tiến bộ bằng cách ghi nhớ sai sót trước đó.

Gopinath, người sau này thành lập công ty khởi nghiệp AI Sentra, cho rằng Instinct có thể hoạt động dựa trên cách tiếp cận tương tự. Bài báo nghiên cứu trình bày tại hội nghị về trí tuệ nhân tạo NeurIPS, mô tả kỹ thuật nền tảng mang tên Reflexion (Tự phản ánh) giúp tác nhân AI học hỏi từ tương tác với thế giới bên ngoài.

Theo Arjun Guha, một trong những giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Northeastern của Shinn, cho biết từ đó đến nay, dù nhiều người đã làm mới lại, kỹ thuật cơ bản vẫn nằm trong một bài báo viết vào năm 2023 của một sinh viên năm hai, trước cả GPT-4. “Hầu như không có sinh viên nào có thể viết được các bài báo nghiên cứu khi còn ở bậc đại học. Thậm chí còn ít người hơn có thể làm điều đó mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào”, Guha nói.

Steven Holtzen, một giáo sư khoa học máy tính khác tại Đại học Northeastern, chia sẻ với Business Insider Shinn là một sinh viên trầm tính, thích lắng nghe chăm chú hơn phát biểu và thường gửi email vào đêm muộn với những câu hỏi rất chi tiết. Trong một bức thư giới thiệu, ông viết Shinn có “động lực và sự độc lập, có khả năng tự tìm tòi và nghiên cứu mà không cần hướng dẫn nhiều”.

Hành trình từ Sierra đến Instinct

Shinn lớn lên ở vùng vịnh San Francisco và theo học một trường trung học tư thục ở San Jose. Sau đó, anh theo học Đại học Northeastern, rồi bỏ học vào năm 2023 để trở thành một trong những nhân viên đầu tiên tại công ty khởi nghiệp AI Sierra có trụ sở tại San Francisco. Dưới sự dẫn dắt của Bret Taylor, chủ tịch OpenAI, Sierra chuyên phát triển tác nhân hỗ trợ khách hàng. Shinn làm việc trong vai trò nhà nghiên cứu AI ở hầu hết sản phẩm cốt lõi của Sierra và từng nhận được nhiều lời khen ngợi từ Taylor. Động thời, anh tiếp tục trở thành đồng tác giả các bài báo nghiên cứu về AI, tập trung vào nâng cao khả năng của tác nhân để làm theo hướng dẫn, sử dụng công cụ và lập trình.

Tháng 9/2025, Shinn rời Sierra để tập trung phát triển Instinct, dự án vừa được chạy thử nghiệm vào mùa hè cùng năm với một trang web sơ sài và không có video giới thiệu. Instinct đi ngược xu hướng ra mắt kèm video hào nhoáng của các startup khi chọn hình thức mời độc quyền cho những nhà đầu tư mạo hiểm, tạo hiệu ứng gây sốt trên mạng xã hội.

Spinnable.AI cho biết Instinct hoạt động theo mô hình AI hành động nhằm tự động hóa các công việc đời sống thường ngày thay vì chỉ trả lời thông tin thụ động. Người dùng tương tác với Instinct hoàn toàn qua tin nhắn văn bản, ghi âm giọng nói hoặc gọi điện thoại qua một số kênh. Khi nhận được yêu cầu như đặt chỗ nhà hàng, đổi lịch bay, sắp xếp email, mua sắm, trợ lý thực thi tác vụ bằng cách điều khiển máy tính ảo trên nền tảng đám mây có toàn quyền truy cập trình duyệt và ứng dụng giống như cách con người thao tác. Instinct kết hợp khả năng suy luận logic nâng cao, bộ nhớ dài hạn để ghi nhớ ngữ cảnh qua các cuộc trò chuyện, và kết nối với các ứng dụng nhằm hoàn thành trọn vẹn chuỗi tác vụ phức tạp mà không cần con người can thiệp liên tục.

Wired đã thử nghiệm Instinct và cho biết trợ lý AI này có thể hủy vé máy bay đến Alaska vốn rất khó thay đổi, giúp phóng viên tiết kiệm 550 USD. Nó cũng hỗ trợ đặt chỗ tại nhà hàng và cảnh báo lừa đảo. Người thử nghiệm cũng nhấn mạnh Instinct không làm điện thoại của họ bị nghẽn bởi những tin nhắn không cần thiết.

Theo Tech Funding News, vào ngày 26/8, Shinn lần đầu chia sẻ trên mạng X rằng anh vô cùng hào hứng với mọi thứ người dùng Instinct đang làm, từ mua sắm nhu yếu phẩm, lên kế hoạch chuyến đi chơi, đặt vé hòa nhạc đến hủy dịch vụ đăng ký trả phí. Shinn đã huy động được 250 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B vào tháng 8/2026 với mức định giá 2,5 tỷ USD (cộng thêm 100 triệu USD huy động từ trước). Tiếp theo là vòng gọi vốn Series C trị giá một tỷ USD vào tháng 9/2026 giúp nâng định giá của công ty lên 10 tỷ USD.

Cạnh tranh với đối thủ lớn

Dù tăng trưởng chóng vánh, Instint đang phải đối mặt với đối thủ lớn hơn nhiều là Meta. Năm ngoái, Zuckerberg, CEO của Meta, cam kết xây dựng một “siêu trí tuệ nhân tạo cá nhân” thông qua dự án nội bộ mang tên Hatch. Dự án này hướng tới phát triển một trợ lý cá nhân có thể giúp người dùng thực hiện công việc như đi chợ mua thực phẩm.

Meta ra mắt tác nhân AI Muse vài tuần sau Instinct, và nó nhanh chóng trở nên phổ biến, vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng ứng dụng. Trong một bài đăng trên Threads, Zuckerberg cho biết Meta đã trì hoãn việc ra mắt Muse do những lo ngại về an toàn và bảo mật AI. Meta cũng cần thời gian để đảm bảo Muse thực sự làm theo hướng dẫn của người dùng và không tự ý mua sản phẩm khi chưa được phép.

Gã khổng lồ công nghệ sở hữu một lợi thế then chốt: nguồn lực tài chính và sức mạnh tính toán giúp sản phẩm của họ luôn vận hành mượt mà. Trong khi đó, Instinct, dịch vụ miễn phí và đôi khi bị giật lag nghiêm trọng do nhu cầu người dùng quá cao, phụ thuộc vào dòng vốn từ các nhà đầu tư.

Muse và Instinct đang cạnh tranh gay gắt vị trí thống trị trong thế giới trợ lý AI. Dù chưa rõ ai sẽ là người chiến thắng cuối cùng trong cuộc đua này, Instinct đã chứng minh thế hệ trợ lý AI tiếp theo không nhất thiết phải đến từ các tập đoàn công nghệ lớn.

Nguồn: VnExpress